Van ambtenaar naar nomade: vrijheid in de wildernis
Voormalig beleidsmedewerker Gijs ruilde zijn Nederlandse ambtenarenbestaan in voor een boerderij in Noord-Zweden. Samen met zijn gezin leeft hij nu nomadisch en helpt hij anderen die ook willen ontsnappen aan het systeem – maar dan op een slimme manier. Hij vertelt zijn verhaal in de tweede aflevering van ‘Vechten tegen het systeem’, waarin Loïs en Jack in gesprek gaan met autonomen en souvereinen.
Het systeem van binnenuit leren kennen
Gijs is niet zomaar iemand die het systeem de rug toekeerde. Als voormalig ambtenaar en beleidsmedewerker kende hij het Nederlandse overheidsapparaat van binnenuit. “Ik heb daar natuurlijk heel veel kennis opgedaan van hoe die regel- en wetgeving nou in elkaar zit,” vertelt hij in de podcast Vechten tegen het Systeem.
Zijn kritiek op het systeem groeide geleidelijk, maar bereikte een hoogtepunt rond 2020. “Vooral kwam ik heel snel achter: dat kan toch allemaal veel makkelijker. Ik als ambtenaar heb de wet en de burger te dienen, en niet andersom.” Hij zag hoe complexe regelgeving burgers, vooral boeren, in een onmogelijke positie bracht.
Een nieuwe thuis in de Zweedse wildernis
Vier jaar geleden nam Gijs het drastische besluit om met zijn vrouw en twee jonge kinderen (7 en 9 jaar) op reis te gaan. Nu hebben ze een uitvalsbasis gevonden in Noord-Zweden: een boerderij op 3.000 vierkante meter, vier kilometer van de hoofdweg, met uitzicht op een meer.
“Als ik hier rechts naar buiten kijk, dan zie ik alleen maar bomen. Ik zie geen huizen,” beschrijft hij zijn nieuwe leefomgeving. “Elanden, herten, vossen, wolven, beren – ik loop hier allemaal rond. Ja, dus zo zit ik erbij. Dan ben je echt wel ontsnapt aan het systeem.”
Unschooling: leren zonder schoolsysteem
Een van de meest opvallende aspecten van het leven van Gijs’ gezin is hun keuze voor ‘unschooling’ – onderwijs waarbij kinderen zelf bepalen wat en wanneer ze willen leren.
“We hebben niet strakke lesprogramma’s. Wij kijken gewoon waar ligt hun kwaliteit, waar ligt hun passie,” legt Gijs uit. Hij geeft het voorbeeld van zijn dochter van negen: “We hebben de afgelopen twee jaar af en toe best wel de moeite dat ze gewoon helemaal geen zin had om te leren lezen. Dat hebben we op een gegeven moment losgelaten. En nu sinds een aantal maanden pakt ze boeken en ze leest het in één keer uit.”
Slim ‘winkelen’ in het systeem
Wat Gijs onderscheidt van veel andere autonomen, is zijn pragmatische benadering van het systeem. Hij wil er niet volledig van loskomen, maar gebruikt strategisch de voordelen.
“Zolang ik mijn voordeel heb en ik word niet benadeeld door het systeem, kan ik er prima mee leven,” verklaart hij. Omdat zijn gezin officieel ‘reizenden’ zijn, behouden ze hun Nederlandse zorgverzekering en hebben ze recht op kinderbijslag. “Dat zijn geen regeltjes die ik omzeil, dat zijn gewoon de rechten die ik heb als burger.”
Van kennis naar onderneming
Gijs heeft zijn expertise omgezet in een business. Hij geeft gratis webinars over emigratie en nomadisch leven en heeft een online platform opgezet. “Alles wat erbij komt kijken – je basisregistratie, je briefadres, je zorgverzekering, je belasting – daar heb ik me helemaal in gespecialiseerd.”
Liefdevol rebelleren
Zijn filosofie draait om ‘liefdevol rebelleren’ in plaats van frontaal strijden tegen het systeem. “Ik probeer niet te strijden. Ik heb heel veel gestreden tegen de overheid, vooral in 2020. Dat kostte me heel veel energie, ik werd daar moe van.”
In plaats daarvan kiest hij ervoor om een positief voorbeeld te zijn: “Als je nou gewoon naar die voorwaarden gaat leven waar jij blij van wordt, dan denk ik dat je daar een veel beter voorbeeld mee kunt zijn voor heel veel mensen.”
Praktische tips voor aspirant-nomaden
Voor mensen die ook het pad naar meer autonomie willen bewandelen, heeft Gijs helder advies: “Het belangrijkste advies is gewoon doen. De grootste valkuil is om onvoorbereid op pad te gaan.”
Hij benadrukt het belang van goede voorbereiding: “Als je jezelf goed voorbereidt, de tijd ervoor neemt, je goed laat informeren en in contact komt met gelijkgestemde mensen, dan zul je zien dat er heel veel mogelijk is.”
De groeiende beweging
Het verhaal van Gijs past in een bredere trend van Nederlanders die op zoek gaan naar meer autonomie en vrijheid. Jack en Loïs merken op dat er steeds meer gezinnen zijn die kiezen voor een nomadisch bestaan in Europa.
De vraag is of deze groeiende beweging vooruitloopt op een bredere maatschappelijke verandering. In deze aflevering komt ook hoogleraar Jelle van Buuren aan het woord, hij is verbonden aan de Universiteit van Leiden en doet onderzoek naar autonomen en souvereinen. Hij is kritisch, maar heeft ook begrip voor mensen die zich losmaken van het systeem, dat als steeds ingewikkelder wordt ervaren door veel mensen. Hij geeft aan dat deze groep de maatschappij dus ook een spiegel voorhoudt. Van Buuren komt later in de reeks nog uitgebreid aan het woord.
Gijs gelooft dat verandering moet komen vanuit liefde, niet vanuit angst: “Een systeem is gecreëerd vanuit angst. Die moeten wij niet met angst gaan bestrijden, die moeten we met liefde omarmen.”
Luister hier naar de aflevering met Gijs:
In de podcastreeks ‘Vechten tegen het systeem’ gaan Loïs en Jack in gesprek met autonomen en souvereinen. Waarom kiezen zij voor een bestaan los of losser van het systeem? Daarnaast is de podcastreeks een persoonlijke zoektocht naar de grenzen van hun eigen vrijheid.